Estradiñas (A voapluma, Diario de Ferrol, 24/09/2000)

Da Coruña a Ourense e volta —volta ao pasado, a unha España con ilusións cativas, con ministros e estradas ao xeito da cativeza desarrollista.
A partir de Santiago, seguindo esa ruta, a estrada é un retorno aos tempos de Silva Muñoz (¿non se chamaba así o suxeito?), a pasos polo medio da vila —ás veces con semáforos, ás veces sen eles— e lentitudes paisanas, vacas, tractores, carrocetas.
Bandeira, Silleda, Lalín, Dozón… son nomes da penuria, das curvas, do asfalto mal coidado, dos perigos maiores —entre eles, o conductor nervioso que se empeña en adiantar e crea o accidente; ou o vello que salta sinais de “Stop” e liña continua e desgracia a quen anda correctamente.
Alto do San Martiño, no ermo, de moito coidado no inverno; a baixada despois, O Reino que fai imaxinar a Gloria con sarcasmo, Cazarrancas —¡que nome, señores!— e as continuas limitacións a 50 quilómetros por hora, velocidade franquista (nese traxecto hai dezaseis treitos limitados a 50 segundo Rafael Valcárcel, ourensán que fai empresa en Arteixo).
Exasperado, o visitante coruñés decide tomar outro camiño de volta, e faino por Chantada e Lugo imaxinando mellor estrada e un bo anaco de autovía.
Mais choca co martirio dun camiño antigo, asfaltado daquela maneira, cun anaco de pista eternamente inacabable en Taboada; e máis vilas que atravesar, salvo Chantada.
Valcárcel di que, na súa desesperación, fai Coruña-Ourense por Vigo, procurando a modernidade segura da fita de asfalto atlántica…
Non é de estrañar que a Galicia interior sexa un deserto.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 24/09/2000]

Diamantes (A voapluma, Diario de Ferrol, 23/09/2000)

O mellor das rexoubas é o traer unha multitude de asuntos sobre a mesa e as copas, e deixar pasar o tempo.
Tempo bo o da tarde en que se fala ollando o azul de Riazor, un buque grande parado contra o horizonte, como temeroso do mar que o espera fronte á Costa da Morte.
Fálase de facer negocios informáticos en Colombia, e un dos asistentes rememora voltas polo paseo principal de Medellín, mostrador de lindas mulleres.
Nos puntos de conversa segue “o euriño”: xa non se vai poder viaxar nin sequera ás Américas baratas, pero dolarizadas. Dentro de pouco, como os nosos pais: da Coruña a Carballo, a tomar as augas.
E viaxando en bus, con gasóxeno, de seguir así a crise dos combustibles…
As matrículas novas dos coches (xa se ven algunhas) tiran pola cuestión de cómo artellar España eficientemente. Hai quen coida que o goberno central tenta unha provocación; e quen di que isto vai acabar nun desastre: crise enerxética, económica en consecuencia e, aínda máis, política.
Nesa altura un rexoubeiro saúda a coñecido artista das xoias e na parola faise unha nova derivación: cara ás pedras preciosas.
A xema é o que vale, non a xoia, que se pode montar e desmontar. Nos momentos de crise, os diamantes son procurados con avidez, e vendidos con usura.
De novo, seica, os negociantes das pedras andan a bulir, a viaxar a Amberes, Nova York e lugares menos coñecidos da India, Rusia ou Brasil.
Os diamantes son riqueza concentrada, doada de gardar e de transportar.
O seu brillo pode virar invisibles inmensas moreas de diñeiro negro.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 23/09/2000]

A India (A voapluma, Diario de Ferrol, 22/09/2000)

Eran “consultores” na definición dos ianquis: suxeitos aos que se lles pregunta a hora e responden pedindo emprestado o reloxo.
En coche alemán, traxados de uniforme —escuro, con insoportable gravata en verán—, viñan vendendo a súa sapiencia; pero chocaron con que os indíxenas sabían máis ca eles; ou, alomenos, sabían o que preguntar.
Falaban un intento de castelán con tantos termos en inglés que producían hilaridade; e pouco saberían da lingua de Britannia, porque contaron que na India, durante unha presentación, se lles rira o público ao eles falaren de number one e number two (nomes discretos que os nenos “ben” ingleses dan ás necesidades fisiolóxicas).
Eran galegos e traballaban para unha multinacional con fábricas de programación de ordenadores na India…
A India cheira a feces. Habitantes da India beben mexos de boi e outros fan ablucións nas augas purificadoras do Ganxes de bosta e morte.
A India é moitos países, e moitísimas nacións: algo así como unha caricatura do Brasil, sete Brasís, un cancro de poboación, a gloria e a miseria en mestura, a ciencia e a ignorancia man a man.
Hai pouco, Bill Clinton, o da rósea pel, atendía un brown fellow deses que se expresan fluently nun inglés de espanto. Era o presidente da India.
Bill desfacíase en eloxios e comparanzas entre os dous superestados titánicos:
Os ianquis ollan á India para administraren o mundo, porque un cerebro indio pesa coma un cerebro ianqui —pero apóiase sobre un corpo livián.
Un indio sabe facer software en inglés. E come pouco.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 22/09/2000]

Ao director (A voapluma, Diario de Ferrol, 21/09/2000)

Unha das características propias do impaís hoxe chamado Galicia (antes “provincias del Noroeste”) é a situación colonial dos medios de comunicación.
Madrid e o nacionalismo españoleiro, estepario, chosco, mandan no audiovisual e gañan peso no escrito. Con todo é nos medios de letra e foto onde aínda colle o punto de vista galego, mesmo expresado -¿gratuitamente?- en castelán colonizador.
Por veces preguntámonos que acontecería se todos os xornais galegos escribisen todo en galego: ¿compraría a xente só os xornais made in Madrid?
Probablemente non, porque lle falarían do seu. Funcionarían como factor de narrowcast fronte ao broadcast. A intensidade informativa vencería…
O fenómeno de maior transcendencia a suceder entre nós é o da integración co norte portugués, asunto que afecta a toda Galicia, ata o último recuncho Cantábrico. E pouco espacio é o que os xornais galegos lle dedican, cando non o fan con visións tópicas, por veces demostrativas de que os redactores de novas galaico-miñoto-trasmontanas saben ben pouco de alá.
Por exemplo: iso de mostrar as mudanzas de ministros no goberno de Guterres como un desastre para o Eixo Atlántico indica que aos que escriben lles falta coñecemento de canto se coce por tras, de quen ficou no consello en Lisboa e de quen entrou de novo nas secretarías de Estado.
En fin: a metade da poboación e do PIB de Portugal están no “Norte”. Porto fica a 350 quilómetros de Ferrol. Madrid sempre estará a 610, cun deserto socio-tecnolóxico polo medio.
Por favor, abramos os ollos.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 21/09/2000]

Miudezas (A voapluma, Diario de Ferrol, 20/09/2000)

Chama un amigo e dime que escribo cousas serias de máis; que hai moito non conto dos meus tratos coa Greta, a Aixa, o Gurú e a Irene, ese elenco de seres miúdos de alma, pequenos ou grandes de corpo, que me divirten nas fins de semana.
Seguindo a amable suxestión, paso a informar:
Cando entrei no club hípico, a Greta non saiu a recibirme cos seus pelos acanelados e sucios de lama porque xa é unha cadeliña feita (véxase como nos pasaron os meses). Está co celo, e a súa coidadora decidiu afastala dos compañeiros machos e brincallóns.
A Aixa anda un pouco avariada, e tamén co celo, alta. Ten tendinite nas mans, se cadra porque lle medraron moito os cascos; pero todo se ha de remediar.
Demos un paseo espléndido e gañou medo dun esquío saltón, que, nun pulo acrobático, pasaba dun eucalipto para outro por diante de nós.
Logo do susto, vimos máis esquíos e conversamos; ou alomenos eu díxenlle á compañeira cuadrúpede que aos incendiarios debíaos xulgar un tribunal de esquíos presididos por un cuco…
De volta na casa, veume recibir o Gurú, que anda de lombo rapado para se librar das calores.
Movía o rabo laúdo coa insistencia con que anuncia visita. Sentín risos e entendín que a Irene aprendera unha nova gracia; e axiña comprobei que, se lle tenden os brazos, ela inclínase cara a quen llos ofrece, sempre desexosa de colo…
Ao xantar, gardei un silencio longo; porque algún día deixaremos de vernos. Dei en cavilar nas despedidas: Gurú, Aixa, Greta, Irene…, quen sabe a orde.
Un nó na gorxa non me deixaba engulir.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 20/09/2000]

Matrículas (A voapluma, Diario de Ferrol, 19/09/2000)

Cada vez que leo un libro escrito por un inglés que coñece España ben, quero deixar de ser español.
Acabei hai pouco o de George Borrow, vendedor de biblias, e agora leo o de Peter Elstob, piloto de avións e tanques. Unha historia acaba en 1838 e outra en 1939, pero todo nelas parece igual sobre a Pel de Touro.
Igual, e un pregúntase se algunha vez teremos cabeciña, capacidade de nos entendermos ao xeito dos suízos, que, das diferencias insalvables, fabricaron unidade…
Vén isto ao conto das matrículas. Seica media España está disposta a facer nacionalismo, particular (periférico) ou xeral (antiparticular, centralista), por conta de algo tan charramangueiro coma os coches.
¿Haberá cousa máis impresentable ca usar un vehículo como medio de ostentación con dereito a bandeiriña?
Non, pero aquí somos así, por pailáns, terceiromundistas, capaces de darmos consideración de becerro de ouro ao que é apenas instrumento de transporte.
Velaí o que subxace e ninguén declara encol do formato das matrículas “europeas”: se os coches non importasen, tampouco importarían as placas de identificación.
Nunca lle peguei a un coche o “E” de España nin o “G” de Galicia, e xa me amola levar o “C” de Coruña. Ora ben, se imos facer guerra, se iso vai xerar violencias de baixa intensidade, teña a ben o goberno central tomar nota dunha suxestión: a de que, dentro das combinacións de letras e números das placas, permita a cadaquén escribir o que lle pete, salvando as coincidencias.
Así fan os ianquis, que son uns pacíficos horteras.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 19/09/2000]

Armas (A voapluma, Diario de Ferrol, 18/09/2000)

Caldeados como están os ánimos coa cuestión dos pistoleiros, chegan rumores de xente que insiste no mesmo: os ameazados de tiro na caluga (que ás veces sae mal e dá no queixo) deberían ir armados.
E a seguir vén a discusión sobre a conveniencia de que as víctimas posibles carguen pistola. Hai quen opina que, se así fose, os exterminadores pasarían da arma lixeira, do tiro selectivo, a instrumentos de matar potentes, colectivos…
No medio desta polémica desgraciada, tan vella coma a Historia dos Homes, sorpréndenme intromisións na miña suposta intimidade telemática que relaciono co escrito por min e publicado neste xornal.
Escribín a voapluma sobre as armerías de Buenos Aires e non demorou en aparecer unha mensaxe na caixa de correo electrónico do servidor que uso para o traballo (o de máis doada identificación).
A mensaxe traía un enlace coas páxinas virtuais dunha asociación arxentina de afeccionados ás armas de uso persoal, instrumentos que teñen algo de morboso, sempre atractivo.
Pistolas e fusís mostran unha estética fatal, excitadora de imaxinacións, capaz de virar uns graos de máis algunhas mentes xa reviradas, tolas.
E non fica aí o asunto das entradas pola rede de redes:
Non só me queren -anonimamente- tentar coas armas; tamén co fútbol.
Da mesma maneira recibín mensaxe con enlace a un servidor continuo de noticias sobre xogos e xogadores, bolas e partidos.
Coido que o autor deste mensaxe é alguén de bo humor, moito máis divertido có afeccionado a apertar o gatillo que mandara a anterior.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 18/09/2000]