Estradiñas (A voapluma, Diario de Ferrol, 24/09/2000)

Da Coruña a Ourense e volta —volta ao pasado, a unha España con ilusións cativas, con ministros e estradas ao xeito da cativeza desarrollista.
A partir de Santiago, seguindo esa ruta, a estrada é un retorno aos tempos de Silva Muñoz (¿non se chamaba así o suxeito?), a pasos polo medio da vila —ás veces con semáforos, ás veces sen eles— e lentitudes paisanas, vacas, tractores, carrocetas.
Bandeira, Silleda, Lalín, Dozón… son nomes da penuria, das curvas, do asfalto mal coidado, dos perigos maiores —entre eles, o conductor nervioso que se empeña en adiantar e crea o accidente; ou o vello que salta sinais de “Stop” e liña continua e desgracia a quen anda correctamente.
Alto do San Martiño, no ermo, de moito coidado no inverno; a baixada despois, O Reino que fai imaxinar a Gloria con sarcasmo, Cazarrancas —¡que nome, señores!— e as continuas limitacións a 50 quilómetros por hora, velocidade franquista (nese traxecto hai dezaseis treitos limitados a 50 segundo Rafael Valcárcel, ourensán que fai empresa en Arteixo).
Exasperado, o visitante coruñés decide tomar outro camiño de volta, e faino por Chantada e Lugo imaxinando mellor estrada e un bo anaco de autovía.
Mais choca co martirio dun camiño antigo, asfaltado daquela maneira, cun anaco de pista eternamente inacabable en Taboada; e máis vilas que atravesar, salvo Chantada.
Valcárcel di que, na súa desesperación, fai Coruña-Ourense por Vigo, procurando a modernidade segura da fita de asfalto atlántica…
Non é de estrañar que a Galicia interior sexa un deserto.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 24/09/2000]

Indecencia (A voapluma, Diario de Ferrol, 06/07/2000)

A Cubela, 7:22 da mañá, tres cuartos de hora antes do normal (estamos en horario de verán). Camiño de Ferrol. Mañá gris. Radio Galega. Xusto López Carril leva un bo ritmo informativo, coa súa fala peculiar, na que Xusto e Susto parecen o mesmo.
Sabemos que Galicia arde en festas pasadas por auga. O país é así e non hai nada que lle facer. Unha resaca grande recolle Francia enteira logo dun triunfo futbolístico. México cambiou de dono en materia de administración nacional. Os galegos mátanse na estrada como ninguén en España. Son uns xenios. E temen o paro máis que nada. Non lles importa a penas o terrorismo. Viven –morren máis que viven— en paz…
De súpeto estamos no final da autoestrada do Atlántico. Unha ollada ao reloxo indica as 7:48. Cedo dabondo. Se cadra, non paga a pena o desvío cotián por Magalofes.
Momento de dúbida: da peaxe ata a saída anterior ao último semáforo de Fene, por Magalofes leva oito minutos, regularmente. Pola estrada xeral, catro ou corenta, aleatoriamente.
Probemos sorte. Imos pola xeral…
Foron vintetrés minutos. Unha pena de non ter cambio de marchas automático.
Cambio de emisora. Música clásica. Calma imposible. Unha chamada telefónica (con mans libres, claro). Unha sensación que invade o habitáculo: indecencia.
O de Fene é unha indecencia, non ten outro cualificativo. Non é decente que se asuste a cantos han de vir a Ferrol, que se espante a clientela, que se dificulten as relacións das persoas.
Que por catro quilómetros de estrada haxa que pensar onde morar e traballar.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 06/07/2000]