Galway (A voapluma, Diario de Ferrol, 06/10/2000)

De Galway pouca xente entre nós tería oído. É unha cidade do bico por onde Irlanda acaba de precipitarse ao Atlántico na procura da Norteamérica en que se multiplicou como nación de emigrantes.
En Galway viviu alguén moi próximo durante anos saudosos, de caras chamadas. Nunha madrugada aciaga, alá tiven que telefonar para informar de morte tan terrible que ao outro lado da liña houbo un hiato, un silencio, se cadra de incredulidade. Porque a morte da xente nova e activa parece incrible.
Despois Galway foi lugar de anécdota sen importancia, e de importantes contactos técnicos:
Irlanda é praia de desembarco do saber americano na Europa (tanto que agora, seica, o Instituto Tecnolóxico de Massachusetts vai montar delegación alí).
Viaxando para ver como funcionaba o sistema irlandés de centros tecnolóxicos, vinme en Galway de noite, sen muda de roupa, porque nun aeroporto me perderan a maleta. Á mañá seguinte todo foron amabilidades e compras antes de comezarmos as sesións de traballo.
Cidade pequeniña e universitaria, mostróuseme con sol, esplendores de herba e mar, cervexa, linguado e vieiras deliciosas. Fiquei reconciliado para sempre coa promesa de Europa xove que representa.
Ata que de novo “Galway” soa e resoa coma os golpes das ondas contra os cons: pobres pescadores do Arosa, que non deron chegado a refuxio, ¡como morrerían!
Sabendo que eles descansan das súas angueiras fronte a porto de raro nome, vaia para os seus a solidariedade de quen asocia tal nome ao dun ser amado, desaparecido, inesquecible.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 06/10/2000]

O referendo irlandés

Conversa cun irlandés do norte, católico, sobre o mapa dos Estados membros da Unión Europea despois de 2017. Véxase que as Illas Británicas son dúas, a Gran Bretaña e a Irlanda. Na maior delas teñen entidade política Escocia, Gales e Inglaterra (Cornualles é unha anécdota). Na menor están a República Irlandesa e a Irlanda do Norte, apéndice ao que nunca renunciou o país liberado ao sur. Non é preciso lembrar a violencia agochada con que se vive no norte, a fractura insuperable entre irlandeses indíxenas (católicos) e descendentes de colonos gran-británicos (protestantes).

Logo nuns meses habemos saber o que deciden os escoceses, tendo en conta eles que no 2017 os ingleses poden decidir abandonar a Unión Europea, arrastrando nesa hipótese aos galeses… e os propios escoceses se antes non decidiren a secesión.

Sorprende o silencio xeral sobre o referendo en Irlanda do Norte en 2016. Nese ano vai ter lugar a consulta acerca da súa separación do Reino Unido. «O si está garantido», informa o fillo desa terra en loita desde hai un século, «porque somos maioría; e a seguir viría a unión coa República».

Ora, ¿por que tanto sixilo? «Porque a convulsión que se prevé é terrible: os unionistas nunca aceptarán a súa derrota. Londres tenlle a iso un medo moito maior có que lle ten Madrid ao de Cataluña», di este irlandés.

[La Voz de Galicia, 30/06/2014]

Couto á Babel (A voo de tecla, 01/10/2006)

Anúnciase a entrada de dous novos Estados na Unión Europea, ambos con idiomas de importante base social, o romeno e o búlgaro. Cada idioma que entra na UE supón, como mínimo, uns sesenta tradutores máis no Parlamento, alén dos intérpretes. O curioso é que linguas coma maltesa e a irlandesa, carentes de base social, sexan oficiais na Unión e teñan un “status” que obriga a gastos e facilita trapalladas.
Malteses e irlandeses poden argumentar que as teñen por maternas, o cal lles supón partiren coa vantaxe dun idioma –virtual– propio á hora dos concursos para funcionarios das institucións europeas. Notorio é o caso de irlandeses que ante os tribunais de ingreso aducen dominaren dous idiomas comunitarios, condición necesaria para optar a moitos postos. Á parte do inglés, seica falan gaélico.
Mais o ensino do gaélico na Irlanda é aínda peor có do galego no Impaís, de xeito que “case ninguén” é capaz de se defender na lingua que os fillos do Eire abandonaron a favor da do imperio que os asoballou. E o malo para os ousados opositores é que pode haber algún galego bo coñecedor da Irlanda, consciente dos desastres lingüísticos dos pobos con gaita ao fondo, que presida tribunal da UE e sexa xusto.
Iso pode levalo a facer unha pequena lista de termos vulgares en gaélico e examinar deles os supostos falantes da lingua case extinta; co resultado de respostas nulas, consecuente acusación de mentira e suspenso na oposición… Dese xeito, polo ben da Unión, vaise pondo couto á Babel de Bruxelas.

[La Voz de Galicia, A voo de tecla, 01/10/2006]