Matrículas (A voapluma, Diario de Ferrol, 19/09/2000)

Cada vez que leo un libro escrito por un inglés que coñece España ben, quero deixar de ser español.
Acabei hai pouco o de George Borrow, vendedor de biblias, e agora leo o de Peter Elstob, piloto de avións e tanques. Unha historia acaba en 1838 e outra en 1939, pero todo nelas parece igual sobre a Pel de Touro.
Igual, e un pregúntase se algunha vez teremos cabeciña, capacidade de nos entendermos ao xeito dos suízos, que, das diferencias insalvables, fabricaron unidade…
Vén isto ao conto das matrículas. Seica media España está disposta a facer nacionalismo, particular (periférico) ou xeral (antiparticular, centralista), por conta de algo tan charramangueiro coma os coches.
¿Haberá cousa máis impresentable ca usar un vehículo como medio de ostentación con dereito a bandeiriña?
Non, pero aquí somos así, por pailáns, terceiromundistas, capaces de darmos consideración de becerro de ouro ao que é apenas instrumento de transporte.
Velaí o que subxace e ninguén declara encol do formato das matrículas “europeas”: se os coches non importasen, tampouco importarían as placas de identificación.
Nunca lle peguei a un coche o “E” de España nin o “G” de Galicia, e xa me amola levar o “C” de Coruña. Ora ben, se imos facer guerra, se iso vai xerar violencias de baixa intensidade, teña a ben o goberno central tomar nota dunha suxestión: a de que, dentro das combinacións de letras e números das placas, permita a cadaquén escribir o que lle pete, salvando as coincidencias.
Así fan os ianquis, que son uns pacíficos horteras.

[Diario de Ferrol, A voapluma, 19/09/2000]

Manobras con fogo real (A voo de tecla, 13/11/2006)

Co Ano da Memoria pode acontecer como co Día das Letras Galegas: pasou o día e pasou a romaría. Mais aínda fica moito por relatar do que foron guerra civil, prolegómenos e secuelas; e pódense producir esquecementos significativos, como co Peter Elstob, autor de “The Armed Rehearsal”.
Na Gran Bretaña o conflito español sempre foi seguido por narradores e público lector: velaí o impacto de “Homage to Catalonia” de Orwell ou o actual éxito de “Winter in Madrid” de C. J. Sansom. Se cadra, no fondo de tamaño interese estea a memoria colectiva dos británicos que se viron involucrados nos horrores hispánicos.
Elstob estívoo. Rapaz comunista, piloto da RAF, abandonou o servizo para vir “matar fascistas” a España. En Barcelona foi atendido da maneira demencial polos anarquistas, que, mentres durmía, lle falaban ao oído en alemán por se fose espía dos nazis… Desencantado, marchou da anárquica Barcelona. De volta en Inglaterra foi rexeitado pola RAF, por sospeitoso de bolxevismo. Alemaña logo invadiu Polonia e tivo que ir “matar nazis” metido nun tanque inglés.
Tipo aventureiro, que se mofaba do Hemingway pois “contaba da fronte o que oía nos cafés”, deixou un retrato da guerra en España feito por quen loitou. En “Ensaio con armas” (ou, mellor, “Manobras con fogo real”) amosa o enfrontamento -que arrastrou compatriotas seus aos dous bandos en contenda- como unha preparación para a guerra mundial inevitable. Boa homenaxe a Elstob sería, pois, publicar esa obra convenientemente traducida.

[La Voz de Galicia, A voo de tecla, 13/11/2006]